Certyfikacja promowania aktywności fizycznej w pracy zawodowej

Certyfikacja promowania aktywności fizycznej w pracy zawodowej to ustrukturyzowany sposób potwierdzania, że organizacja wdraża zweryfikowane programy zwiększające ruch pracowników zgodnie z wytycznymi zdrowia publicznego i standardami UE oraz wykorzystuje kompetencje specjalistów posiadających kwalifikacje z rejestru ZSK [1][2][8][9]. Jej rdzeniem jest wsparcie pracodawców w tworzeniu środowiska, polityk i działań, które realnie podnoszą poziom aktywności i dobrostanu w firmie [1][2][8].

Czym jest certyfikacja promowania aktywności fizycznej w pracy zawodowej?

To system oceny i potwierdzania, że strategia firmy obejmuje modelowe programy ruchowe dla pracowników, powiązane z edukacją zdrowotną, zmianą środowiska pracy i mechanizmami motywacyjnymi oraz że są one prowadzone przez osoby o potwierdzonych kwalifikacjach w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji ZSK [1][4][5][9]. W polskich warunkach odnosi się do inicjatyw takich jak projekt Ruch w interesie zdrowia, który wspiera wdrożenia innowacji społecznych w zakładach pracy i tworzenie sieci współpracy wokół aktywności fizycznej [1].

Dlaczego pracodawcy są kluczowi?

Firmy mają obowiązek i możliwość kształtowania środowiska sprzyjającego ruchowi poprzez polityki, organizację pracy i dostęp do działań prozdrowotnych, co wynika z wytycznych UE z 2008 roku oraz definicji aktywności fizycznej w pracy promowanych przez instytucje krajowe [2][8]. Pracodawcy stanowią główną grupę docelową programów, ponieważ skala oddziaływania na zdrowie pracowników i ich rodzin oraz potencjał długoterminowych korzyści dla aktywności zawodowej są najwyższe na poziomie organizacji [1].

Na czym polega promocja aktywności fizycznej w firmie?

Obejmuje prowadzenie kampanii edukacyjnych, wdrażanie rozwiązań środowiskowych i organizacyjnych w miejscu pracy, a także budowanie sieci wymiany informacji pomiędzy pracodawcami, menedżerami, środowiskami naukowymi i dostawcami usług prozdrowotnych [1][3]. Przykładem działań komunikacyjnych jest ogólnopolska kampania Aktywni w pracy realizowana od maja do grudnia 2020 roku, której treści kierowano do różnych grup wiekowych pracowników [3].

Jakie wytyczne i zalecenia wyznaczają standardy?

Podstawą są zalecenia WHO rekomendujące minimum 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo, przy czym brak ruchu zwiększa ryzyko śmiertelności, co uzasadnia systemowe działania w miejscu pracy [6]. Wytyczne UE z 2008 roku podkreślają powinność tworzenia przez pracodawców środowiska ułatwiającego ruch oraz integrację aktywności z politykami organizacyjnymi [8]. Krajowe materiały CIOP-PIB definiują aktywność fizyczną w pracy jako regularne działania podnoszące zdrowie psychiczne i fizyczne w zgodzie z tymi wytycznymi [2].

Czym jest paradoks aktywności fizycznej?

Paradoks aktywności fizycznej polega na tym, że zawodowa aktywność fizyczna nie zastępuje ruchu w czasie wolnym i może zwiększać ryzyko zdrowotne w odróżnieniu od aktywności rekreacyjnej, dlatego programy firmowe muszą wykraczać poza sam charakter pracy i obejmować bezpieczne, zaplanowane formy ruchu [6]. To rozróżnienie jest spójne z definicjami aktywności w pracy i uzasadnia tworzenie dodatkowych interwencji prozdrowotnych w środowisku zawodowym [2][6].

Jak wygląda proces wdrażania programów i nadawania certyfikatów?

Składa się z diagnozy potrzeb, opracowania i implementacji modelowych rozwiązań wraz z monitoringiem oraz doskonaleniem przez innowacje społeczne, co realizują m.in. projekty wsparcia pracodawców opisane w dokumentach branżowych [1]. Kompetencyjnym filarem są szkolenia modułowe, w tym cykle 8-modułowe ukierunkowane na integrację zespołów, wzmacnianie zachowań zdrowotnych i prowadzenie bezpiecznego procesu aktywizacji, połączone z systemem potwierdzania kwalifikacji [4][5][7]. Certyfikacja potwierdza zgodność programu z wytycznymi, udział wykwalifikowanych osób i skuteczność działań ocenianą w monitoringu [1][4][5].

Jakie są kluczowe obszary wspierania dobrostanu w miejscu pracy?

Aktualne standardy koncentrują się na czterech obszarach dobrostanu: wiedzy i umiejętnościach, środowisku pracy, polityce prozdrowotnej oraz motywacji, które łącznie sprzyjają utrzymaniu długiej aktywności zawodowej [5][7]. Te obszary integruje się z żywieniem i rozwiązaniami organizacyjnymi, a ich wdrożenie jest wzmacniane przez sieci współpracy z partnerami naukowymi i komercyjnymi w ramach projektów firmowych [1][5][7].

Kto i gdzie może uzyskać certyfikację ZSK wspierając aktywność w pracy?

Kwalifikacje w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji są dostępne dla trenerów personalnych i specjalistów prowadzących proces aktywizacji ruchowej w klubach fitness, ośrodkach sportowych oraz hotelach, a szczegóły i wymagania są publikowane w Rejestrze Kwalifikacji [4][9]. Takie kompetencje są wykorzystywane także w programach realizowanych na terenie zakładów pracy i wzmacniają jakość wdrożeń potwierdzanych certyfikacją organizacyjną [4][5].

Jak dopasować działania do grup wiekowych pracowników?

Skuteczna komunikacja i dobór form ruchu wymagają segmentacji przekazów, co potwierdza kampania Aktywni w pracy z dedykowanymi treściami dla pracowników w wieku 36 do 45 lat akcentującymi przerwy w pracy bezustannej oraz dla osób 56 plus z akcentem na ćwiczenia prozdrowotne, realizowana w okresie maj grudzień 2020 [3]. Taki dobór przekazu podnosi akceptację działań i ich efektywność w ramach certyfikowanych programów [3].

Kiedy i jak budować sieci oraz prowadzić monitoring postępów?

Sieci wymiany informacji między pracodawcami, menedżerami, naukowcami i dostawcami usług prozdrowotnych należy rozwijać równolegle z wdrożeniem programu, a ich celem jest szybkie uczenie się, korekty i skalowanie innowacji w zakładach pracy [1]. Monitoring postępów służy ocenie skuteczności, wprowadzaniu usprawnień i spełnianiu wymogów certyfikacyjnych dotyczących jakości i ciągłości działań [1].

Co oznaczają zalecenia WHO w praktyce w miejscu pracy?

Programy powinny umożliwiać osiągnięcie co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo przez pracowników poprzez dostęp do dedykowanych rozwiązań, edukacji i modyfikacji środowiska, ponieważ brak ruchu istotnie zwiększa ryzyko zdrowotne [6]. Zgodność z wytycznymi WHO i UE oraz z krajowymi definicjami aktywności w pracy stanowi kryterium oceny jakości działań i podstawę do przyznania certyfikacji [2][8].

Podsumowanie

Certyfikacja promowania aktywności fizycznej w pracy zawodowej porządkuje działania firm wokół standardów zdrowia publicznego, kompetencji potwierdzonych w ZSK i mechanizmów sieciowania oraz monitoringu, co zwiększa skuteczność programów i wspiera długą aktywność zawodową [1][5][7][9]. Oparcie się na wytycznych WHO i UE, segmentacji odbiorców oraz czterech obszarach dobrostanu zapewnia spójność strategii organizacyjnej z celami zdrowotnymi i wymogami jakości [5][6][8].

Źródła:

• [1] https://promocjazdrowiawpracy.pl/projekty/monitoring-i-wsparcie-aktywnosci-fizycznej-pracownikow-poprzez-innowacje-spoleczne-w-zakladach-pracy/
• [2] https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/pl?_nfpb=true&_pageLabel=P53000129351587643522293&html_tresc_root_id=300011217&html_tresc_id=300011216&html_klucz=11111&html_klucz_spis=
• [3] https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/pl?_nfpb=true&_pageLabel=P53000129351587643522293&html_tresc_root_id=300011217&html_tresc_id=300011778&html_klucz=11111&html_klucz_spis=
• [4] https://www.gsacademy.pl/prowadzenie-procesu-treningu-personalnego/
• [5] https://szkolenia.pracanazdrowie.pl/szkolenia/wspieranie-dobrostanu-zdrowia-i-aktywnosci-zawodowej/
• [6] https://www.physiotutors.com/pl/physical-activity-paradox/
• [7] https://www.imp.lodz.pl/wzmacnianie-zachowan-sprzyjajacych-zdrowiu-i-jak-najdluzszej-aktywnosci-zawodowej-pracownikow
• [8] https://msit.gov.pl/download/1/12484/WytyczneUEdotyczaceaktywnoscifizycznej.pdf
• [9] https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/frontend/index.php?r=kwalifikacja%2Fprint&id=14103